امروز که روزنامه های دوم خرداد۱۳۷۶ وجود ندارد شاید این یادداشت خواندنی تر باشد.می توانید همه افعال این یادداشت را به گذشته تبدیل کنید... درروزهای آینده یادداشتهای مربوط به انتخابات را در اینجا بخوانید....                                 

بررسي يكي از روزنامه‌هاي جبهه دوم خرداد، بهانه‌اي شد تا «شمس‌الواعظين» بگويد كه مخالف به اندازه كافي داريم، بهتر است دوستان را هم نيازاريم... و يادداشت‌ من تغييرنگاه داد به جايگاه فرهنگسازان و سياست‌بازان در روزنامه‌هاي دوم خرداد.

بررسي اجمالي روزنامه‌هاي جبهه دوم خرداد نشان از سياسي بودن آنها دارد، حضور چربتر چهره‌هاي سياسي بر خانواده فرهنگ و هنر در روزنامه‌هاي دوم خرداد نشان از گرايش عمده آنها به مسائل سياسي جامعه است كه در اين شرايط بسيار طبيعي و الزامي است، اما استفاده گاه و بيگاه از خانواده فرهنگ و هنر و در مواردي خاص مثل نظرسنجي‌هاي انتخاباتي وترورهاو آشنايي با ديدگاه‌هاي اديبان، فرهنگسازان و هنرمندان براي مردم از اهميت ويژه‌اي برخوردار است كه بر صاحبان مطبوعات نيز پوشيده نيست، مردم، فرهنگسازان خود را دوست دارند، فرهنگسازان در طول زمان شكل مي‌گيرند، اگر اثري خواندني باشد مي‌ماند، تبليغات در آنها نقشي پررنگ‌ ندارد، مردم شاعراني را كه در طول بيست سال گذشته از همه امكانات رسانه‌هاي دولتي بهره گرفته‌اند و به ضرب و زور صداوسيما و روزنامه‌هاي آنچناني مرتبا شعر خوانده و چاپ كرده‌اند نمي‌شناسند، اما شاعر در خاك خفته و شاعر درخانه نشسته همچنان در ذهن نسل بيست ساله انقلاب هم حضور يافته و زنده‌اند، جوانان «پريا» مي‌خوانند و «نرم و آهسته به سراغ» آن ديگري مي‌روند و با هم مي‌خوانند «تو اگر بنشيني، من اگر بنشينم، چه كسي برخيزد».

اين روزها مردم مطالب سياسي را بيشتر مي‌خوانند و بيشتر مي‌فهمند و روزنامه‌ها براي بررسي كارنامه خودشان و نظرسنجي‌هاي خاص به سراغ چهره‌هاي سياسي، فرهنگي، هنري، ادبي و دانشگاهي مي‌روند، اما همين مردم، حرفهاي سياسي را از زبان اهل فرهنگ و هنر بيشتر دوست دارند و حتي بيشتر مي‌فهمند و باور مي‌كنند.

از شصت و چند نفري كه درباره يكي از روزنامه‌هاي دوم خرداد اظهار نظر كرده بودند، هشتاد درصدشان قصه‌نويس، شاعر، خوشنويس، فيلمساز، خواننده و به عبارتي از خانواده اديبان و هنرمندان بودند، گروهي كه بيشتر «فرهنگساز»‌اند نه «سياست‌ساز». گروهي كه در ساختن و آماده‌سازي بستر سياست‌ نقش داشته، اما هرگز«سياسي‌كاري» نمي‌دانند و اگر هم بدانند«سياسي‌كاري» نمي‌كنند.

سهم گروه اديبان، هنرمندان، روزنامه‌نگاران و فرهنگسازان از «بازي‌هاي سياسي» فقط زيبا مردن است، آنها معمولا با مرگشان جامعه را آگاه مي‌كنند، هر وقت قرار مي‌شود كه در بازي‌هاي سياسي كسي به قتل برسد، اين خانواده فرهنگ و هنر است كه انتخاب مي‌شوند تا با اتوبوس به قعر دره بروند و يكي يكي سكته ناقص كنند و با كارد و طناب و زنجير و تصادف شهيد شوند و «سياست‌بازان» و «سياست‌كاران» همچنان در پشت درهاي بسته، از آنطرف جوي فرياد سر دهند و رشدكنند. «فرهنگسازان» در بازي هاي سياسي و بوروكراسي اداري، از مزاياي شغلي سياست‌كاران برخوردار نيستند، آنها هر وقت به وجودشان نياز است مورد استفاده سياست‌بازان قرار مي‌گيرند «اغلب خودشان مي‌دانند و هر كدام بنا به دلايلي به آن اهميت نمي‌دهند». فرهنگسازان كار خود مي‌كنند، نان خود مي‌خورند و زحمتي بر كسي روا نمي‌دارند، آنها معمولا بر دوش شرايط مساعد هم سوار نمي‌شوند، «نقاش» نقش خود را مي‌كشد، «آهنگساز» آهنگ خود را مي‌نوازد، «عكاس» عكس خود را مي‌گيرد، «قصه‌نويس» قصه خود را مي‌گويد، «خوشنويس» خط خود را مي‌‌نويسد و... و همگي در تاريخ مي‌مانند. اما سياست‌بازان، آهنگ را از ديگري انتخاب و بر نقش همسايه سوار مي‌شوند و قصه‌اي را از اين و آن مي‌دزدند و در نهايت فيلم شان را مي‌سازند. فرق سياست‌بازان با فرهنگ‌سازان در تقلبي بودن انديشه‌هايشان است، سياست‌باز جهت باد برايش مهم است و هر بامداد به پشت‌بام خانه خود و همسايه نگاه مي‌كند،‌او از انديشه تهي است، بيشتر كليشه است.

در چنين شرايطي روزنامه‌هاي دوم خرداد متولد شده اند. آنها روزنامه‌هاي سياسي بودند، كسي هم از يك روزنامه‌ سياسي، نگاه فرهنگي و هنري انتظار نداشت.

به گفته همه فرهنگسازان، روزنامه‌هاي دوم خرداد، رسالت خود را در يك سالي كه گذشت، در حركت سياسي جامعه به خوبي انجام داده‌اند، ترور حجاريان و تهديد دائمي گنجي، باقي، شمس، نبوي،‌ بهنود، جلايي‌پور و ساير روزنامه‌نگاران جبهه دوم خرداد تاييدي براين ادعاست.

روزنامه‌هاي دوم خرداد در يك سالي كه گذشت، در بازي‌هاي سياست و سياستمداران،‌ در قطاري كه نمي‌دانست مقصد كجاست، تلاش كردند كه جايگاه خود را پيدا كنند. وقتي قطار سياست در ايستگاه دوم خرداد توقف كرد، عده‌اي دانسته و ندانسته، آگاه و ناآگاه، بحق و ناحق سوار شدند و حالا از اين كوپه به آن كوپه مي‌دوند، دست مي‌زنند، گريه مي‌كنند، فرياد مي‌زنند،‌ شلوغ مي‌كنند، قسم مي‌خورند و ... هر كس در توان خود و انديشه‌هايش تلاش مي‌كند تا با ناله‌ها و صدا و قلمش در حركت قطار تسريع و يا توقف ايجاد كند. گروهي كه ندانسته و ناآگاه و ناحق و فرصت‌طلبانه سوار قطار شده‌اند به مرور درايستگاه‌هاي بعدي پياده شده و يا خواهند شد، «انديشه‌هاي برتر» كليشه‌هاي شعاري و عوام‌پسندانه را رسوا خواهدكرد و [...] روزنامه‌هاي دوم خرداددر سالي كه گذشت، تمرين كردند تا بتوانند صداي انساني‌شان را بر صداي بلند چرخهاي مهيب قطار سياست، كمي بلندتر، به گوش آنهايي كه آرام‌آرام و يا بي‌تفاوت از كنار قطار مي‌گذشتند و گاهي هراسان و دزدكي نگاهي به قطار سياست مي‌كردند برسانند. در اين دو سالي كه گذشت صداي روزنامه‌هاي دوم خرداد به گوش رهگذران «حتي بي‌تفاوت‌ها» خورده است، حالا رهگذران «حتي بي‌تفاوت‌ها» به شيشه‌هاي پنجره قطار خيره شده‌اند و مي‌خواهند بدانند در اين قطار سياست (‌كه چه خالي مي‌رفت)‌ چه مي‌گذرد، مثل اين كه عده‌اي در كوپه‌هاي قطار اسير شده‌اند، ترور شده‌اند و با دستان خود مردم را به سوي خود مي‌خوانند. رهگذران بي‌تفاوت كم‌كم به ياد مي‌آورند در پشت شيشه‌هاي پنجره قطار، كساني را ديده‌اند كه فرياد مي‌زدند، آرام مي‌گريستند، كمك مي‌خواستند،‌ طناب به دور گردن‌شان بود، دستبند داشتند، زخمي بودند، صبح كه از خانه بيرون رفته بودند، دستگير و چشم‌بسته به درون كوپه انفرادي انداخته شده بودند.

حالا رهگذران مي‌خواهند به كمك روزنامه‌هاي دوم خرداد بدانند كه قبل از دوم خرداد 1376 اين قطار كجا مي‌رفت؟ بعد از دوم خرداد 1380 كجا مي‌رود؟ اگر متوقف شد بر سر آن چه خواهد آمد، بعد از تصرف چه مي‌شود؟ آن كه تصرفش كرد دوباره آن را به حركت درنخواهد آورد؟ قطارهاي بعدي كدامند؟ و ...

تداوم انتشار روزنامه‌هاي دوم خرداد مي‌تواند به بخشي از اين سوالات پاسخ دهد. عمرشان پايبنده باد.

عصر آزادگان -‌ چهارشنبه 17 فروردين 79 -‌ شماره 142